De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde ging in 2021 naar de Amerikaanse fysioloog David Julius en de Armeens-Amerikaanse moleculair bioloog en neurowetenschapper Ardem Patapoutian. Dit, voor hun ontdekking van receptoren in het lichaam voor temperatuur en aanraking. Aanraking en het voelen van warmte en koude is een overlevingsmechanisme. Het is essentieel voor de interactie met de wereld om ons heen.
Wasabi, rode peper en menthol
De twee wetenschappers leggen uit hoe we temperatuur en aanraking voelen. De uitkomst van dit onderzoek zou kunnen leiden tot nieuwe behandelingen van pijn en tot nieuwe therapievormen, omdat we door deze nieuwe inzichten een beter inzicht en begrip in het eigen lichaam ontwikkelen.
Het werk aan temperatuurwaarneming is gedaan door David Julius van de Universiteit van Californië in San Francisco. In een interview zei Julius dat zijn onderzoek voortkwam uit een verlangen om iets te begrijpen waar we zelden aan denken. Dat geldt voor veel van onze zintuigen, maar misschien nog meer voor aanraking en pijn. We voelen de pijn, maar we vinden het ook (tot op zekere hoogte) vanzelfsprekend dat het er is.
Julius heeft jarenlang geprobeerd te begrijpen hoe ons lichaamstemperatuur voelt. Zo beschreef hij zijn ontdekking van een molecuul op de zenuwuiteinden dat reageert op warmte, inclusief de warmte die we associëren met heet voedsel, zoals wasabi en rode peper. Het onderzoek om koude te registeren werd gedaan door menthol te gebruiken.
Het is de receptor dat ons in staat stelt om die tinteling te voelen. Dat scherpe gevoel van wanneer we wasabi eten of menthol op een gevoelig stukje huid smeren of het ergens smeren waar we veel sensorische zenuwvezels hebben. Denk aan de verschillende hittebalsems die te koop zijn. Julius vertelde dat zijn team ook ontdekte dat de receptor die temperatuur waarneemt een sleutelrol speelt bij pijn.
De TRPV’s zijn betrokken bij het voelen van warmte en koude, bij mechanische kracht maar ook bij neuropathische- en viscerale pijn, ontstekingen en reflexen.
De onderzoekers ontdekten dat zintuigneuronen een hoog gehalte aan PIEZO 1 en 2 (PIEZO is het Griekse woord voor druk) hebben die worden geactiveerd door druk op de celmembranen. Deze is dus essentieel voor de tastzin maar speelt ook een onmisbare rol bij de proprioceptie. Daarnaast is deze PIEZO betrokken bij de bloeddrukregulering, de ademhaling en bij controle over de blaas.
Chronische pijn
Veel mensen lijden aan chronische pijnsyndromen, miljoenen mensen over de hele wereld. Eén van de uitkomsten van deze ontdekking kan zijn dat we veel meer verschillende medicijnen nodig hebben om verschillende soorten pijn te behandelen, want mechanisch gezien is het niet allemaal hetzelfde, zo blijkt.
Het onderzoek naar aanraking werd geleid door Ardem Patapoutian van Scripps Research in La Jolla, Californië. Patapoutian hielp bij het ontdekken van twee verwante receptoren die de druk detecteren, die ontstaat wanneer iets in contact komt met onze huid, of bijvoorbeeld wanneer onze blaas vol raakt. En deze receptoren spelen óók een belangrijke rol bij pijn. Patapoutian zegt dat dit vooral geldt voor mensen met zenuwaandoeningen. Hierdoor worden ze gevoeliger voor elke vorm van druk. Ook is er een link gelegd met ontstekingen.
Zonnebrand is zo’n voorbeeld, waarbij alleen een lichte aanraking van de schouder of het dragen van een dun shirt al bijzonder pijnlijk kan zijn. Mensen die lijden aan neuropathische pijn ervaren dit in een chronische toestand.
De receptoren (mechano) die aanraking voelen, zijn ook cruciaal voor de proprioceptie, het zintuig dat ons in staat stelt de positie en beweging van onze ledematen en andere lichaamsdelen te kennen.
Nieuwe pijnstillers en myofasciale behandelingen
Door dit begrip -hoe warmte en aanraking werken- kunnen er mogelijk nieuwe medicijnen ontwikkeld worden die gerichter werken. Ook kunnen er therapieën ontwikkeld worden voor diverse ziektebeelden en met name voor chronische pijn, die deze sensaties tot rust brengen. Tevens zien we hier een stuk onderbouwing met het myofasciale werk wat we doen.
