ZOEK BEHANDELAAR
klik hier

ZOEK WORKSHOP
klik hier

Fascia: een fascinerende wereld


  Hanneke Heij      24-10-18

Myofasciale triggerpoints behandelen en fascia release. Voor de leek klinkt het vaag en zweverig. Kun je met massage werkelijk je lichaam helpen herstellen van allerlei klachten? Ook als je pijn hebt die zo diep lijkt te zitten, dat het lijkt alsof er iets mis is in je organen of zelfs je botten? Als therapeut weet je beter. Gelukkig wordt er nu steeds meer wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de myofasciale weefsels. In de film 'Fascinating Fascia -  The hidden world under our skin' vertellen verschillende wetenschappers over hun nieuwste inzichten omtrent fascia. Ze leggen nieuwe onderzoeksresultaten uit. Ze hebben fascia in beeld gebracht. En ze delen inspirerende zienswijzen. Over 7 onderwerpen lees je in dit blog meer.

1. Fascia loopt in banen

Volgens Thomas Myers, auteur van 'Anatomy Trains', loopt fascia in banen over het lichaam. Als er ergens in de lijn een probleem is, dan kan er elders in de lijn een probleem zich voordoen. Zo kan een probleem in het onderbeen voortkomen uit niet goed functionerende fascia in de nek. En rugpijn kan het gevolg zijn van een fasciaprobleem in de schouder of heup. Fascia op bepaalde lijnen beweegt namelijk mee met fascia en bewegingen elders in het lichaam. Zo kun je óók met bijvoorbeeld de behandeling van het bovenbeen resultaten behalen in de nek.
Dat alles in het lichaam door fascia met elkaar is verbonden bracht chirurg Jean Claude Guimberteau in beeld. Fascia is één groot netwerk van zeer flexibel weefsel.

2. Fascia na immobilisatie

Psycholoog en lichaamsgericht therapeut Robert Schleip promoveerde op het gebied van fascia. Samen met senior anesthesist en fasciaspecialist Werner Klingler achterhaalde Schleip wat de rol van fasciaweefsel is, waaruit het bestaat en welke taken het heeft:
Fascia bestaat uit fibroblasten en hun omliggende matrix. De fibroblasten produceren het collageen waaruit de omliggende matrix voornamelijk bestaat. Zo 'bouwen' ze als het ware hun eigen omgeving. Ook bij wondgenezing spelen de fibroblasten een belangrijke rol in het herstel. Bij herstel is namelijk collageen nodig. Een teveel aan collageen is daarentegen schadelijk. Daarom treden er vaak klachten op als iemand een operatie heeft gehad of een lichaamsdeel in het gips heeft gehad.
Fascia moet in beweging blijven om zijn functie te behouden én om functieverlies te voorkomen. Gebeurt dit niet? Dan wordt fascia stijf en krijg je uiteenlopende klachten. Sinds Schleip weet hoe belangrijk fascia is voor beweging en het functioneren van spieren… gaat hij elke dag een paar minuten touwtjespringen. Mogelijk een goede bewegingstip voor je cliënten!

3. Fascia verstijft bij emotionele stress

Als je last hebt van je rug, weet je wel dat spanning en stress lijdt tot (ergere) rugpijn. Nu is dit óók wetenschappelijk bewezen door Schleip. Fascia reageert aantoonbaar op emotionele stress. Dus niet alleen spieren spannen zich aan bij stress, ook fascia. Ervaren therapeuten kunnen het verschil in spanning van spieren en fascia voelen en kunnen hun behandeling hierop aanpassen. Voel jij het verschil?

4. Rugklachten door de thoracolumbar fascia

Carla Stecco is professor in de anatomie en onderzoekt fasciën. Bij haar onderzoek vond ze de veroorzaker van veel rugklachten: de thoracolumbar fascia. Dit is een van de belangrijkste fasciale structuren die we in ons lichaam hebben. Heb je een cliënt met rugklachten? Onderzoek dat weefsel zeker!

5. Acupunctuur zorgt voor energie in fasciacellen

Uit onderzoek van fasciawetenschapper Helene Langevin blijkt dat als een naald in de huid wordt ingebracht de fibroblasten van fascia zich om de naald draaien en deze 'vasthouden'. Als je de naald uit de huid trekt, kun je daarom ook weerstand voelen. Ook in de omgeving van de naald reageren de fibroblasten. Met een echo is dat goed te zien. Het weefsel ontspant en het stofje ATP komt vrij. Dit stofje zorgt voor energie in de fasciacellen en wordt ‘aangeleverd’ door de mitochondriën. 

6. Massage helpt fascia herstellen

Gregor Antoniadis is zenuwchirurg en expert in het behandelen van sportblessures en -ongevallen. Maar vóór hij overgaat tot operatie, masseert hij het aangedane gebied. Daarbij maakt hij met een camera zichtbaar wat er tijdens die massage met het weefsel gebeurt. Vertoont het weefsel herstel? Dan is opereren niet nodig. Maar vaak reageert fascia heel duidelijk op massage, volgens de zenuwchirurg.

Wat is de beste massage?

Volgens Schleip is de 'slow melting pressure', tot nu toe, de meest effectieve hand-on techniek. Hiermee druk je het water uit het weefsel. Uit metingen blijkt dat het weefsel zich hierna weer vult met water, maar met méér water dan voorheen. Hierdoor kan fascia beter glijden.
Ook bewegen, sporten, lopen, wandelen en actief zijn – in welke vorm dan ook – is belangrijk voor fasciaweefsel. Oké, dit is niets nieuws. Maar wel belangrijk om te benoemen bij je behandelingen. En uit onderzoek blijkt ook dat het water in fascia wordt vervangen door vers water als je beweegt.

7. Stretchen en bewegen verlicht pijn

Fasciawetenschapper Helene Langevin doet onderzoek naar de oorzaak van rugpijn. Want veel mensen hebben chronische rugklachten, waarbij met röntgen- of MRI-onderzoek geen oorzaak wordt gevonden in de ruggenwervelkolom. Ze besloot de lumbale fascia te onderzoeken. Dit is het grote bindweefseloppervlak in de rug, die de rug, schouder en heupen met elkaar verbindt. Wat bleek? Er is een verschil in ‘glijmogelijkheid’ van de fascia-lagen tussen mensen mét rugklachten en mensen zónder rugklachten. Bij mensen met rugpijn kunnen de fascialagen minder goed over elkaar schuiven. Waarschijnlijk doordat bij hun te veel collageen wordt geproduceerd in de fascia. Met andere woorden: de lumbale fascia is bij rugklachten verstijfd.
Uit ander onderzoek concludeerde Langevin dat stretchen een ontspannende werking heeft op fasciaweefsel. Stretchen zorgt namelijk ervoor dat de fibroblasten uitzetten. Cliënten kunnen dus zelf – met stretchoefeningen – hun pijnklachten verminderen.

17 Bevindingen en Fascia-weetjes

  1. Fascia loopt in banen. 
  2. De fascia neemt gemiddeld 20 kilo in beslag van ons gewicht.
  3. Oppervlakkige fascia ligt direct onder de huid.
  4. Diepe fascia omhult spierweefsel als 'een worst'.
  5. Fascia omhult en beschermt organen.
  6. Fascia beschermt zelfs het brein.
  7. Na drie weken gips is fascia al verdikt.
  8. Vervilte/stijve fascia zorgt voor functieverlies.
  9. Stretchen zorgt voor ontspanning in de fascia.
  10. Fascia reageert op lichamelijke én emotionele stress.
  11. Water is van groot belang voor fascia. 70% van gezond fasciaweefsel bestaat uit water.
  12. Hyaluronzuur is belangrijk voor de fascia en een flexibel lichaam.
  13. Zowel actief als passief stretchen maakt fascia soepeler.
  14. 'Slow melting pressure' is een effectieve massagemethode.
  15. Door regelmatig bewegen produceren fibroblasten al binnen 3 dagen nieuw collageen. Hierdoor wordt vervilte fascia weer soepel.
  16. Ernstig of langdurig verkleefd fasciaweefsel kan echter wel een jaar nodig hebben om weer volledig soepel te worden.
  17. Iedere dag worden de cellen met 7,5 liter vocht schoongespoeld.

 

Wil je geen blog missen? Schrijf je dan hier in!

 

Reageer!