ZOEK BEHANDELAAR
klik hier

ZOEK WORKSHOP
klik hier

Fascia en Stress


  Hanneke Heij      06-11-18

In dit blog lees je hoe stress de (aanhoudende) klachten van je cliënten beïnvloedt. En hoe je jouw cliënten kan helpen herstellen. Als bonus: 3 wetenschappelijke weetjes over fascia, stress en pijn.

Stress

Stress is misschien wel de meest voorkomende oorzaak van problemen in fasciaweefsel. Daarbij belemmert stress het herstel van het weefsel, waardoor klachten blijven voortduren. En wist je dat stress ook zorgt voor hevigere pijn?

Oorzaak en in stand houdende factor

Stress is een veelvoorkomende oorzaak van problemen in fasciaweefsel. Stress zorgt er immers voor dat fasciaweefsel zich aanspant, net als spieren dat doen bij stress. Houdt de stress en de spanning in dit weefsel lang aan? Dan vervilt het fasciaweefsel. Je cliënten kunnen hierdoor last hebben van:

  • stijfheid;
  • een verminderde mobiliteit;
  • en pijn.

Ook speelt stress een grote rol bij het in stand houden van klachten. Dat komt doordat het fasciaweefsel door stress verkrampt en vervilt. Zonder een teveel aan spanning is het voor jou als therapeut al een heel karwei om het fasciaweefsel te ‘ontvilten’. Blijft de stress en spanning aanhouden? Dan veroorzaakt dit hardnekkigere klachten én kunnen klachten ook verderop in het lichaam ontstaan.

“Fascia is een weefselnetwerk in het gehele lichaam. Als er ergens sprake is van spanning, dan wordt er ook elders aan ‘een elastiekje’ getrokken en ontstaat daar eveneens een disbalans in het weefsel.”

Wist je dat…

…stress zorgt voor intensere pijnklachten?

Dat komt doordat fascia is verbonden met het sympathische zenuwstelsel. Met name in gebieden waar bloedvaten zitten. Door die verbinding kan stress óók zorgen voor vaatkrampen en ischemische pijn. En dat heeft weer invloed op de (wandel)houding, en kan zo nóg meer klachten veroorzaken.

Tip voor therapeuten: bespreek het onderwerp ‘stress’ met cliënten

 

Wil je cliënt echt af van zijn klachten? Adviseer hem dan zeker om zijn stressniveau te verlagen. Zowel op emotioneel als op fysiek vlak. Jij kunt je als therapeut richten op het ontvilten van het fasciaweefsel. Maar als de stress aanhoudt, blijft volledig herstel helaas uit.

 

Wat je als therapeut kunt doen

Het fascianetwerk wordt weleens vergeleken met tensegrity. Het is namelijk een intern spanningsnetwerk dat met zijn perfecte balans ervoor zorgt dat alles op z’n plek blijft zitten en we stevig overeind staan.

“Door de metafoor tensegrity begrijpen we beter hoe fascia in ons lichaam werkt: de losse zware delen (botten) worden op de juiste plaats gehouden door flexibele kabeltjes (fascia/bindweefsel).”

Zonder het bindweefsel zou ons skelet helemaal in elkaar zakken. Logisch dat fasciaweefsel (en spierweefsel) dat in goede conditie is, zorgt voor minder klachten aan de gewrichten!

Als therapeut kun je helpen om de tensegrity balans in het lichaam van je cliënt te herstellen.

Hoe zorg je voor de perfecte tensegrity balans?

Verschillende factoren oefenen invloed uit op de balans van het fascianetwerk. Eén belemmering kan de balans compleet verstoren.

Meestal spelen deze factoren een grote rol bij verstoring in het fascianetwerk:

  1. Een slechte houding
  2. Stress
  3. Een afwijking aan de wervelkolom
  4. Gebrek aan beweging
  5. Slechte doorbloeding
  6. Vochttekort

De eerste 3 factoren (de slechte houding, spanning door stress en een afwijking aan de wervelkolom) trekken aan de ‘flexibele kabeltjes’ van het fascianetwerk. Het gebrek aan beweging en een slechte doorbloeding zorgen ervoor dat de ‘flexibele kabeltjes’ minder soepel kunnen bewegen én minder ‘sterk’ zijn om alles op de juiste plek te houden. En vochttekort? Dat belemmert het fasciaweefsel in z’n geheel! Fasciaweefsel is namelijk een groot waterreservoir. Althans, als het gezond is. Dan bestaat het weefsel namelijk voor 70% uit water.

“Herstel je de balans? Dan kun je het lichaam optimaal belasten, zónder dat er klachten ontstaan.”

Bonus: 3 weetjes door wetenschappelijk onderzoek

Nu we het hebben over fascia en de invloed van stress… in de film ‘Fascinating Fascia - The hidden world under our skin' vertelden verschillende wetenschappers over hun onderzoeken naar fasciaproblemen en mogelijke oorzaken en gevolgen daarvan. Deze 3 stress-weetjes kwamen uit de diverse onderzoeken:

1.Zet stress zich ‘vast’ in fascia?

Professor anatomie Siegfried Mense zocht dit uit door te kijken of stress het sympathische zenuwstelsel kon activeren. Wat bleek? Datzelfde zenuwstelsel, dat bij stress zorgt voor een verhoogde hartslag en angstzweet, kan bij stress de sympathicus in de rug activeren waardoor er rugpijn ontstaat. Hoe dat kan? Waarschijnlijk doordat fasciaweefsel rijk geïnnerveerd is door zenuwen en een directe verbinding heeft met de zenuwen in het ruggenmerg.

2.Fasciaweefsel zit vol pijnreceptoren

Uit onderzoek van Siegfried Mense bleek ook dat de ruggenfascia héél veel pijnreceptoren heeft. En dat fasciaweefsel daarom een nog intenser pijnsignaal kan afgeven dan spierweefsel.

“Fascia is dus ons meest gevoelige orgaan dat pijnsignalen doorgeeft.”

3.EMDR is ook effectief tegen fasciapijn

Arts en psychotherapeut Jonas Tesarz onderzocht ook de samenhang tussen rugpijn en stress. Omdat mensen met chronische stress net als mensen met trauma’s anders reageren op pijn, wilde hij achterhalen of EMDR – dat negatieve ervaringen bij trauma’s uit het geheugen wist – wellicht ook helpt bij fasciapijn. Om hierachter te komen verdeelde hij een groep in tweeën. De ene groep kreeg EMDR. De andere groep kreeg medicatie en lichaamstherapie. Zijn conclusie: EMDR kan inderdaad helpen bij fasciapijn! De groep die EMDR kreeg, boekte namelijk betere resultaten.

Conclusie: Fascia, pijn en stress hangen nauw samen

Het is ondertussen wel bewezen dat fascia een grote rol speelt bij pijn. Stress kan zowel de oorzaak als de onderhoudende factor zijn van pijnklachten. Daarbij kan stress zorgen voor een intensere pijnbeleving, wat het voor de cliënt lastig maakt om de vicieuze cirkel te doorbreken.

Is er sprake van een disbalans in het fascianetwerk? Dan is stress altijd een belangrijk onderdeel om bij je behandeling aandacht te geven. Dat begint natuurlijk met fysieke behandeling van vervilt fasciaweefsel. Maar je cliënt zal zelf ook aan de slag moeten. Onder meer om zijn stressniveau terug te brengen, zodat er een stevigere tensegrity-balans ontstaat. Beweging, voldoende water drinken en een betere houding kunnen daarbij ook helpen.

Bron

Bordoni, B. & Zanier, E. (2014). Clinical and symptomatological reflections: the fascial system. Journal of Multidisciplinary Healthcare 7, 401-411. Doi: 10.2147/JMDH.S68308

 

Wil je geen blog missen? Schrijf je dan hier in!

 

Reageer!