ZOEK BEHANDELAAR
klik hier

ZOEK WORKSHOP
klik hier

De kernen van bindweefsel


  Hanneke Heij      27-02-19

als deze goed functioneren. Soms hebben ze daarbij hulp nodig.

De minuscule deeltjes, die fibroblasten heten, bevinden zich verspreid in al het bindweefsel van je lichaam.

  • Waarom zijn fibroblasten zo belangrijk?
  • Wat doen ze precies?
  • Hoe kun je ze versterken?
  • En wanneer hebben ze hulp nodig van buitenaf met bijvoorbeeld massage?

In dit blog krijg je antwoord op deze vragen.

Waarom zijn fibroblasten zo belangrijk?

Fibroblasten zijn cellen in het bindweefsel, oftewel: het fasciaweefsel. Zonder fibroblasten is fasciaweefsel niet het verbindende, beschermende en verstevigende weefsel dat het hóórt te zijn. Fibroblasten zorgen namelijk voor de productie van collageen, glycosaminoglycaan, en proteoglycaan. Die drie stoffen heeft fascia nodig om te bestaan en al zijn functies te kunnen uitoefenen.

Waar zijn die 3 stoffen voor?

  1. Collageen: dit lichaamseiwit zorgt voor stevigheid van het fasciaweefsel. Collageen is héél sterk. Het zorgt ervoor dat het fasciaweefsel aan elkaar blijft zitten en dus zijn vorm behoudt.
  2. Glycosaminoglycaan (G.A.G’s): deze moleculen zorgen ervoor dat de collageenbalans behouden blijft. Dit doen ze door heel veel water aan zich te binden. Hierdoor nemen de moleculen ruimte in en voorkomen ze overmatige inname van collageenweefsel.
  3. Proteoglycaan: deze moleculen zorgen onder meer ervoor dat er niet te veel druk op het weefsel komt. Dit doen ze net als glycosaminoglycaan door ruimte in te nemen doordat ze water aan zich binden. Proteoglycaan fungeert hierdoor ook als een soort schokdemper, bijvoorbeeld in gewrichten.

De balans van collageen en de hoeveelheid glycosaminoglycaan en proteoglycaan in weefsels is erg belangrijk. Fibroblasten zorgen voor die balans, want díe zorgen voor de productie van de stoffen.

Een interessant weetje: fibroblasten kunnen veranderen in kraakbeencellen. Het fasciaweefsel wordt dan fibreus (vezelig) kraakbeen met véél collageen.

Wat doen fibroblasten precies?

Fibroblasten zorgen dus voor de productie van collageen én glycosaminoglycaan en proteoglycaan; de grondsubstantie van fascia. De aanmaak en balans van die stoffen is cruciaal voor de functies van het fasciaweefsel. Voordat de fibroblasten gaan produceren, communiceren ze met andere lichaamscellen. Die input gebruiken ze vervolgens om het juiste type fasciaweefsel samen te stellen. Waar het weefsel zich bevindt, heeft namelijk invloed op de rol die het weefsel heeft én hoe het weefsel samengesteld hoort te zijn. De fibroblasten produceren tot slot in de juiste hoeveelheid de nodige stoffen.

Fibroblasten communiceren óók met het immuunsysteem. Vindt er ergens een ontstekingsreactie in het lichaam plaats? Of is er weefsel beschadigd? Dan zorgen de fibroblasten ervoor dat het lichaam weer herstelt. Door de ontstekingsreactie te helpen reguleren óf door meer collageen te produceren voor weefselherstel.

Hoe kun je fibroblasten gezonder, en dus sterker, maken?

Fibroblasten zijn lichaamscellen. Net als alle andere cellen in je lichaam hebben ze allereerst energie nodig om goed te kunnen functioneren. En die energie krijgen ze van de mitochondriën. Zorg je goed voor je mitochondriën, de energiefabriekjes van je lichaam? Dan zorg je dus ook goed voor je fibroblasten. Daarnaast kun je met nóg iets heel belangrijks je fibroblasten gezonder maken, namelijk: beweging!

Beweging is nodig voor behoud van fasciaweefsel. Beweging zorgt er namelijk voor dat fibroblasten normaal blijven produceren. Beweeg je te weinig? Dan worden je fibroblasten niet aan het werk gezet. Gevolg: er wordt minder collageen, glycosaminoglycaan en proteoglycaan geproduceerd en dáárdoor neemt de hoeveelheid bindweefsel af. Dat ga je vroeg of laat voelen… bijvoorbeeld doordat de schokdempersfunctie in gewrichten niet meer goed functioneert. Dus: zet je fibroblasten aan het werk met beweging!

Ter verduidelijking: beweging is niet per se sport. Fietsen, wandelen en met je armen zwaaien is voldoende om je fibroblasten te activeren.

Wanneer hebben fibroblasten hulp nodig?

Als fascia vervilt of als er te veel collageen wordt geproduceerd, dan zijn of raken de fibroblasten uit balans. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je te weinig beweegt óf als je een ziekte hebt waardoor de fibroblasten “verkeerde input” krijgen voor hun productie. Is fascia vervilt en dus stijf? Dan kun je daar makkelijk iets aan doen: beginnen met bewegen, stretchen en de soepelheid met massage(oefeningen) verbeteren.

Uit onderzoek blijkt dat…

…fibroblasten uitzetten door stretchen. Zo kan het fasciaweefsel beter ontspannen en wordt het soepeler.

…fibroblasten bij regelmatige beweging al binnen 3 dagen nieuw collageen te produceren. Daardoor wordt vervilte fascia soepeler.

Je voorkomt of vermindert pijn en verminderde mobiliteit

Oók als je een ziekte hebt, die de productie van je fibroblasten verstoort, kun je met bewegen en massage de productiebalans iets herstellen. Maar… zolang de ziekte speelt, blijven de fibroblasten de “verkeerde signalen” opvangen en blijven ze daarop inspelen. Met beweging en massage kun je echter wél voorkomen dat fascia onnodig verstijft en je dáárdoor klachten ervaart, zoals pijn of verminderde mobiliteit.

Energie in het bindweefsel

Helpt beweging, stretching en massage onvoldoende? Dan kan acapunctuur of dry needling uitkomst bieden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat fibroblasten reageren op de naalden die in de huid steken. Als reactie daarop ontspannen ze en komt er energie vrij in het bindweefsel. Het weefsel krijgt zo een directe boost om te herstellen en zijn functie te herpakken!

Bronnen

Anh Le, D., Brown, J.J. (2012). Chapter 2 - Wound Healing: Repair Biology and Wound and Scar Treatment: Current Therapy In Oral and Maxillofacial Surgery 2012, 6-10. Doi: https://doi.org/10.1016/B978-1-4160-2527-6.00002-5

Jordana M. et al. (1994). Immune-inflammatory functions of fibroblasts. European Respiratory Journal 7(12), 2212-2222.

Sport Fysio Oost (Z.j.). Algemene bindweefsel- en celfysiologie. Geraadpleegd op 2 februari 2019 via http://www.sportfysio-oost.nl/wordfiles/PRT-%201%20ALGEMENE%20BINDWEEFSEL-%20EN%20CELFYSIOLOGIE.doc

Van Everdingen, J.J.E., Van den Eerenbeemt, A.M.M. (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12e ed.). Houten, Nederland: Bohn Stafleu Van Loghum.

Wikipedia (2018). Bindweefsel. Geraadpleegd op 2 februari 2019 via https://nl.wikipedia.org/wiki/Bindweefsel

Wikipedia (2018). Glycosaminoglycaan. Geraadpleegd op 2 februari 2019 via https://nl.wikipedia.org/wiki/Glycosaminoglycaan

Wikipedia (2018). Proteoglycaan. Geraadpleegd op 2 februari 2019 via https://nl.wikipedia.org/wiki/Proteoglycaan

Williams, I.R. (1998). Fibroblasts: Encyclopedia of Immunology (Second Edition)

1998, 905-909. Doi: https://doi.org/10.1006/rwei.1999.0237

 

Wil je geen blog missen? Schrijf je dan hier in!

 

Reageer!